Από το Blogger.
RSS

Ασκήσεις

Η λίστα αναπαραγωγής περιλαμβάνει 64 βίντεο με ασκήσεις

Το αντιληπτικό μοντέλο πρακτικής της Εργοθεραπείας

ΑΡΘΡΟ 4
ΞΗΡΟΥ Χ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ , ΕΡΓΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ
Το αντιληπτικό μοντέλο πρακτικής της Εργοθεραπείας με βάση την 3η έκδοση της Ενιαίας Ορολογίας
της Εργοθεραπείας του Αμερικάνικου Συλλόγου Εργοθεραπευτών (Occupational Therapy Practice Framework based to the American Occupational Therapy Association`s 3rd Uniform Terminology, 1994).

I) ΤομείςΕκτέλεσηςΈργου(Performance Areas).
   Τομείς Εκτέλεσης είναι οι κατηγορίες της αυτοφροντίδας, της αξιοποίησης ελεύθερου χρόνου, και της παραγωγικότητας, στις οποίες συνήθως κατανέμονται τα ανθρώπινα έργα.
Στους Τομείς Εκτέλεσης των ανθρωπίνων έργων περιλαμβάνονται:


 i) Δραστηριότητες Καθημερινής Διαβίωσης (ActivitiesofDailyLiving).
Εδώ περιλαμβάνονται δραστηριότητες απαραίτητες για την καθημερινή ζωή και αυτοφροντίδα όπως:
1)       Επιμέλεια εξωτερική εμφάνισης και προσωπική υγιεινή (grooming).
2)       Στοματική Υγιεινή (OralHygiene).
3)       Πλύσιμο σώματος (Bathing & Showering).
4)       Υγιεινή Τουαλέτας (ToiletHygiene).
5)       Συντήρηση αντικειμένων προσωπικής φροντίδας (ακουστικά βαρηκοΐας, γυαλιά, φακοί επαφής, προθετικά και ορθωτικά μέσα, προσαρμοστικός εξοπλισμός, σεξουαλικών βοηθημάτων και μεθόδων αντισύλληψης, PersonalDeviceCare).
6)       Ένδυση (Dressing).
7)       Σίτιση και Φαγητό (Feeding & Eating).
8)       Τήρηση Φαρμακευτικής Αγωγής (MedicationRoutine).
9)       Διατήρηση Υγείας (HealthMaintenance).
10)    Κοινωνικοποίηση (Socialization).
11)    Λειτουργική Επικοινωνία (FunctionalCommunication).
12)    Λειτουργική Κινητικότητα (FunctionalMobility).
13)    Μετακίνηση στην Κοινότητα (CommunityMobility).
14)    Αντίδραση σε έκτακτες καταστάσεις (EmergencyResponse).
15) Σεξουαλική Έκφραση (SexualExpression) (Σ.Ε.Ε. 2005, Mulligan 2003, Stein & Roose 2000).
ii) Εργασιακές και Παραγωγικές Δραστηριότητες (Work & ProductiveActivities).
Εδώ συγκαταλέγονται σκόπιμες δραστηριότητες για την κάλυψη βασικών αναγκών για την προσωπική ανάπτυξη και την κοινωνική
συμπεριφορά όπως είναι:
1)       Η διαχείριση οικιακών δραστηριοτήτων που περιλαμβάνει: φροντίδα ρούχων, καθαριότητα, προετοιμασία γευμάτων και
καθαριότητα σκευών, ψώνια, διαχείριση χρημάτων, συντήρηση νοικοκυριού, διαδικασίες ασφάλειας.
2)       Η φροντίδα των άλλων όπως: φυσική φροντίδα, ανατροφή, επικοινωνία.
3)       Οι εκπαιδευτικές δραστηριότητες που περιλαμβάνουν συμμετοχή σε ένα περιβάλλον μάθησης μέσω του σχολείου, της κοινότητας
ή του εργασιακού χώρου, με τρόπους όπως διερεύνηση εκπαιδευτικών ενδιαφερόντων, παρακολούθηση μαθημάτων, διαχείριση
εργασιών και συμμετοχή σε εμπειρίες ομάδας.
4) Οι επαγγελματικές δραστηριότητες που περιλαμβάνουν: επαγγελματική διερεύνηση, απόκτηση εργασίας, εργασιακή
εκτέλεση, προγραμματισμό συνταξιοδότησης και εθελοντική συμμετοχή σε ομάδες ή για συγκεκριμένους σκοπούς (Σ.Ε.Ε. 2005, Mulligan
2003, Stein & Roose 2000).
iii) Δραστηριότητες Παιχνιδιού ή Αξιοποίησης Ελευθέρου Χρόνου (PlayorLeisureActivities).
Εδώ συγκαταλέγονται δραστηριότητες που ανταποκρίνονται στο εσωτερικό κίνητρο για διασκέδαση, ανάπαυση, ευχαρίστηση ή έκφραση
εαυτού όπως είναι
     1) Η διερεύνηση του παιχνιδιού ή της αξιοποίησης ελευθέρου χρόνου και
     2) η εκτέλεση του παιχνιδιού ή της αξιοποίησης ελεύθερου χρόνου
       (Σ.Ε.Ε2005,Mulligan2003,Stein&Roose2000).   
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           
II) Στοιχεία Εκτέλεσης (PerformanceComponents).
Εδώ συγκαταλέγονται οι απαραίτητες δεξιότητες για την επιτυχή εμπλοκή του ατόμου στους διαφόρους Τομείς Εκτέλεσης των ανθρωπίνων
έργων. Τα στοιχεία αυτά κατηγοριοποιούνται ως εξής:
Α. Αισθητικοκινητικά Στοιχεία:Αφορούν την ικανότητα λήψης ερεθισμάτων, επεξεργασίας πληροφοριών και ανταπόκρισης σε
αυτά. Κατηγοριοποιούνται σε:
    1. Αισθητηριακά (Sensory) :
       α. Αισθητηριακή Επίγνωση (SensoryAwareness) δηλαδή λήψη και διαφοροποίηση αισθητηριακών ερεθισμάτων.
      β. Αισθητηριακή Επεξεργασία (SensoryProcessing) που περιλαμβάνει την αισθητηριακή επεξεργασία ενός ερεθίσματος και
ανάλογα με το ερέθισμα διακρίνεται σε :
1)       Aπτική : δηλ. επεξεργασία ελαφριού αγγίγματος, πίεσης, θερμοκρασίας, πόνου και δόνησης μέσω των υποδοχέων του δέρματος.
2)       Ιδιοδεκτική: δηλ. επεξεργασία ερεθίσματος από τους μυς, τις αρθρώσεις και τους εσωτερικούς ιστούς έτσι ώστε να δοθούν
πληροφορίες για τη θέση ενός μέρους του σώματος σε σχέση με ένα άλλο.
3)       Αιθουσαία: δηλ. επεξεργασία ερεθίσματος από τους υποδοχείς του έσω ωτός που αφορά στη θέση και κίνηση της κεφαλής.
4)       Οπτική: δηλ. επεξεργασία ερεθίσματος μέσω των οφθαλμών που περιλαμβάνει περιφερειακή όραση, επίγνωση χρώματος και
σχήματος.
5)       Ακουστική: δηλ. επεξεργασία και εντοπισμός ήχων και διάκριση τους από τους ήχους φόντου.
6)       Γευστική: δηλ. επεξεργασία γεύσεων .
7)       Οσφρητική: δηλ. επεξεργασία των οσμών.
    γ. Αντιληπτική Επεξεργασία (PerceptualProcessing) που αφορά την οργάνωση των αισθητηριακών ερεθισμάτων σε αντιληπτικά
πρότυπα και διακρίνονται σε :
1) Στερεογνωσία δηλ. αναγνώριση αντικειμένων μέσω της ιδιοδεκτικότητας, της γνωσίας και της αίσθησης της αφής.
 2) Κιναισθησία που είναι η αναγνώριση της εκκίνησης και της κατεύθυνσης των κινήσεων των αρθρώσεων.
3) Αντίδραση στον πόνο που αφορά την επεξεργασία δυσάρεστων ερεθισμάτων. 4) Σχήμα Σώματος δηλ. η εσωτερική επίγνωση του σώματος
και της σχέσης των μερών του μεταξύ τους.
5) Διάκριση Δεξιού-Αριστερού δηλ. διαφοροποίηση της μιας πλευράς του σώματος από την άλλη.
6) Μονιμότητα Μορφής δηλ. αναγνώριση των ίδιων σχημάτων και αντικειμένων σε ποικίλα περιβάλλοντα, θέσεις και μεγέθη.
7) Θέση στο χώρο που αφορά τον καθορισμό της χωρικής σχέσης μορφών και αντικειμένων σε σχέση με τον εαυτό καθώς και με αλλά
αντικείμενα ή σχήματα.
 8) Οπτική Ολοκλήρωση δηλ. η αναγνώριση σχημάτων και αντικειμένων από ατελείς παραστάσεις.
9) Διάκριση μορφής από φόντο δηλ. διαφοροποίηση σχημάτων και αντικειμένων από το περιβάλλον φόντο.
10) Αντίληψη του βάθους που αφορά τον καθορισμό της σχετικής απόστασης μεταξύ των αντικειμένων, μορφών και ορόσημων και του
παρατηρητή και των αλλαγών στα επίπεδα των επιφανειών.
11) Χωρικές Σχέσεις που αφορά τον καθορισμό της θέσης των αντικειμένων μεταξύ του.
12) Τοπογραφικός Προσανατολισμός που έχει να κάνει με τον καθορισμό της θέσης των αντικειμένων και του περιβάλλοντος χώρου καθώς
και της διαδρομής προς τη θέση τους.
 2. Νευρομυοσκελετικά Στοιχεία τα οποία περιλαμβάνουν:
1)       αντανακλαστικά
2)       εύρος κίνησης
3)       μυϊκός τόνος
4)       δύναμη
5)       αντοχή
6)       έλεγχος στάσης σώματος
7)       ευθυγράμμιση στάσης
8)       ακεραιότητα μαλακών μορίων.
 3. Κινητικά Στοιχεία τα οποία περιλαμβάνουν:
1)       Αδρό συντονισμό
2)       Πέρασμα μέσης γραμμής
3)       Πλευρίωση
4)       Αμφιτερόπλευρο συντονισμό
5)       Κινητικό έλεγχο
6)       Πράξη
7)       Λεπτό κινητικό συντονισμό και επιδεξιότητα
8)       Οπτικοκινητικό συντονισμό
9)       Στοματοκινητικό έλεγχο.
Β. Γνωστική Ολοκλήρωση και Γνωστικά Στοιχεία τα οποία αφορούν την ικανότητα χρήσης ανωτέρων εγκεφαλικών λειτουργιών όπως
        είναι:
1)       το επίπεδο διέγερσης
2)       ο προσανατολισμός (σε πρόσωπα, στο χώρο και το χρόνο και τις καταστάσεις)
3)       η αναγνώριση (οικείων προσώπων, αντικειμένων κ.τ.λ.)
4)       η διάρκεια της προσοχής
5)       η εκκίνηση της δραστηριότητας
6)       ο τερματισμός της δραστηριότητας
7)       η μνήμη
8)       η διαδοχή και η σειροθέτηση
9)       η κατηγοριοποίηση
10)    ο σχηματισμός εννοιών
11)    οι χωρικές λειτουργίες
12)    η επίλυση προβλημάτων
13)    η μάθηση
14)    η γενίκευση της μάθησης.
Γ. Ψυχοκοινωνικές Δεξιότητες και Ψυχολογικά Στοιχεία όπως:
 1.Ψυχολογικά Στοιχεία όπως :

     -αξίες
     -ενδιαφέροντα
     -έννοια εαυτού.

  2.Κοινωνικά Στοιχεία όπως:

     -εκτέλεση ρόλων
     -κοινωνική συμπεριφορά
     -διαπροσωπικές δεξιότητες
     -έκφραση του εαυτού.

 3. Αυτοδιαχείριση που περιλαμβάνει:
     -δεξιότητες αντιμετώπισης στρεσογόνων καταστάσεων
     -διαχείριση του χρόνου
     -αυτοέλεγχο (Σ.Ε.Ε. 2005, Mulligan 2003, Stein & Roose 2000).

ΙΙΙ) Πλαίσια Εκτέλεσης (PerformanceContexts).
   Η εμπλοκή του πελάτη στα καθημερινά του έργα λαμβάνει χώρα μέσα σε ένα κοινωνικό και φυσικό περιβάλλον, αυτό αποκαλείται
πλαίσιο. Ο όρος πλαίσιο αναφέρεται σε μια πληθώρα αλληλοσυσχετιζόμενων καταστάσεων οι οποίες είτε προερχόμενες από τον ίδιο τον
πελάτη (internal) είτε επιδρώντας σε αυτόν εξωτερικά (external) επηρεάζουν την εκτέλεση των έργων του. Τα πλαίσια διακρίνονται σε:
Α. Χρονικές Παραμέτρους οι οποίες περιλαμβάνουν:

    χρονολογικές παραμέτρους όπως η ηλικία του πελάτη
    αναπτυξιακές όπως το στάδιο και η φάση ανάπτυξης
    παραμέτρους του κύκλου ζωής όπως σημαντικές φάσεις στην ζωή του πελάτη
     παραμέτρους που αφορούν την κατάσταση ανικανότητας όπως είναι η οξύτητα ενός τραυματισμού, η χρονιότητα μιας πάθησης κ.α..

Β. Περιβαλλοντικές Παραμέτρους όπου συγκαταλέγονται:

    φυσικοί παράμετροι το φυσικό δηλ. περιβάλλον (κτίρια, ζώα, φυτά, έπιπλα, αντικείμενα κ.α.)
    κοινωνικοί παράμετροι όπως είναι οι προσδοκίες των γονέων, των φίλων, των συντρόφων, κ.α.
    πολιτισμικοί παράμετροι που αφορούν έθιμα, πεποιθήσεις, πρότυπα, συμπεριφορές αποδεκτές από την κοινωνία και πολιτικά θέματα
    όπως νόμους που μπορούν να επηρεάζουν τα δικαιώματα των πελατών, τις ευκαιρίες για εκπαίδευση, εργασία και οικονομική στήριξη (Σ.Ε.Ε.
    2005, A.O.T.A. 2007, Mulligan 2003).

 Η εμπλοκή των πελατών σε ανθρώπινα έργα πραγματοποιείται μέσα στα κοινωνικά και φυσικά περιβάλλοντα όπου αυτοί ζουν και αντανακλά την αλληλλοεξάρτησή τους από τα περιβάλλοντα αυτά. Τα πολιτιστικά περιβάλλοντα, για παράδειγμα, συχνά επηρεάζουν το πώς τα έργα επιλέγονται, ιεραρχούνται και οργανώνονται. Τα πλαίσια επηρεάζουν την προσβασιμότητα των ανθρώπων σε δραστηριότητες και έργα, την εκτέλεση και το επίπεδο εκτέλεσης των έργων καθώς επίσης και την ικανοποίηση του πελάτη από την πραγματοποίηση των έργων.
Ένας άνθρωπος ο οποίος δυσκολεύεται να εκτελέσει επιτυχώς ένα έργο σε ένα συγκεκριμένο περιβάλλον ή πλαίσιο, μπορεί να δρα επιτυχώς όταν το πλαίσιο ή το περιβάλλον αλλαχθούν ή διαφοροποιηθούν.
Το πλαίσιο μέσα στο οποίο η εμπλοκή με τα έργα είναι επιτυχής είναι μοναδικό για τον κάθε άνθρωπο (A.O.T.A. 2007).  

http://www.agogitoulogou.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=34&Itemid=37

  • Digg
  • Del.icio.us
  • StumbleUpon
  • Reddit
  • RSS

0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου